കാസര്കോടു ടൗണിന്റെ 14 കി.മീറ്റര് വശക്കുഭാഗത്ത് ശ്രേയനദിയില് രൂപപ്പെട്ടതും കായലിനാല് ചുറ്റപ്പെട്ട ഉപദ്വീപിലാണ് കുംബള ഫോര്ട്ട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തുജരാജവംശത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗം ഭരിച്ചിരുന്ന കുംബള രാജാക്കന്മാരുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്ന കുംബളയില് വളരെ പണ്ടുകാലത്ത് ഒരു ചെറിയ തുറമുഖവും ഉണ്ടായിരുന്നു. നായക് വംശജര് തന്നെ നിര്മ്മിച്ചു എന്നു കരുതപ്പെടുന്ന ഈ കോട്ടയുടെ പ്രവേശനഭാഗത്തുള്ള ഹനുമാന് ക്ഷേത്രം വളരെയേറെ ഭക്തരെ ആകര്ഷിക്കുന്നു. പ്രകൃതിസൗന്ദര്യം നിറഞ്ഞ കുംബാള ഫോര്ട്ടു കാണുവാന് ധാരാളം സന്ദര്ശകര് എത്താറുണ്ട്.
കടലിന്റെ സംഗീതം കേട്ടുകൊണ്ട് പെരുമാതുറ മുതൽ വേളി വരെ പ്രശാന്ത സുന്ദരമായ കടൽ തീരത്തുകൂടെ വേണമെങ്കിൽ നടക്കാം
രാജകീയ പൈതൃകത്തിന്റെ തെളിവായ കേരളത്തിലെ ആദ്യ മ്യൂസിയമാണ് 1865-ഓടു കൂടി നിര്മ്മിക്കപ്പെട്ട തൃപ്പൂണിത്തുറയിലെ ഹില്പാലസ്.
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 300 അടി ഉയരത്തിലാണ് പാറ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ചതുരാകൃതിയിൽ പാറ തുരന്നാണ് ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പാറയിൽ തന്നെ പടവുകളും കൊത്തിയുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
മുന്നൂറടി പൊക്കത്തിൽ നിന്നും പാൽ ഒഴുകുന്നത് പോലെ വെള്ളം പതഞ്ഞ് താഴേക്ക് പതിക്കുന്നതിനാലാണ് പാലരുവിയ്ക്ക് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.
ആറു ഗോപുരങ്ങളും നടുവിലായി നിരീക്ഷണ ഗോപുരവുമുള്ള രൂപമായിരുന്നു കോട്ടക്ക്. ഗോപുരങ്ങൾ മുൻപേ നശിച്ചു കഴിഞ്ഞെങ്കിലും അതിന്റെ അടിത്തറകൾ മാത്രമായിരുന്നു ബാക്കിയായത്